Mestrado 2007-08 Estudos Cervantinos : Os Herdeiros de D.Quixote

 

Escolheu-se como tema deste seminário Os herdeiros de Quixote. Mito, “lugar de memória”, património cultural da humanidade, primeiro romance moderno, D.Quixote não tem cessado de inspirar, desde há quatro séculos, cineastas, escritores, filósofos, sociólogos, músicos e pintores.

O que propõe este seminário? Uma reflexão sobre as razões desta referência incontornável da literatura ocidental a partir de algumas obras que, de forma diversa, reescreveram o mito: Graham Greene, Italo Calvino e Enrique Vila-Matas. 

O seminário será constituído por três etapas. Uma, inicial, em que se abordará a questão do género literário.  Seguidamente, procurar-se-á estudar o enquadramento  histórico da obra, sobretudo a partir de uma análise do Barroco. Por fim,  finalizaremos com o estudo das obras, o que permitirá clarificar e iluminar a universalidade  do mito de D.Quixote.

 

 

 

I.                  O “nascimento” do romance.

   1. O romance contra o romance: a literatura como descoberta; sátira e paródia.

   2.1.Literatura e pintura: o romance picaresco e a pintura de género.

   3. Auto-reflexividade e meta-ficção.

4.     Romance e mito.

 

II.               O Barroco

1.     O tema do espelho: Velasquez e Cervantes.

2.     O tema do sonho e da loucura.

3.     Luz e sombras: melancolia e absurdo vs o riso e o grotesco. As “vaidades”. A problemática religiosa na compreensão do Barroco.

4.     Do Barroco ao neo-Barroco: somos todos D.Quixote? 

 

III.           Os Herdeiros de Quixote.

      1.  Na Literatura Inglesa- Graham Greene: Monsenhor Quixote

 2. Na Literatura Italiana- Italo Calvino: O Cavaleiro Inexistente

3.     Na Literatura Espanhola- Enrique Vila-Matas: A Viagem Vertical

 

 

 

 

 

 

 

 

Bibliografia

 

      Cervantes, D.Quixote de la Mancha , Relógio d’Água, 2005 ( trad. José Bento).

 Graham Greene, Monsenhor Quixote, Europa-América

 Italo Calvino, O Cavaleiro Inexistente, Teorema, 1998.

 Enrique Vila-Matas, A Viagem Vertical, Assírio Alvim, 1999

 

 

Bayard, Pierre (2007), Como falar dos livros que não lemos ?, Verso da Kapa.

Bloom, Harold (1994), O Cánone Ocidental, ( cap. V, Cervantes: o jogo do mundo),Temas e Debates.

Calabrese, Omar (1999), A Idade Neobarroca , Lisboa: Ed. 70

Martinez, Pedro Soarez (2007), Cervantes, enigmas e mitologia, Almedina.

Unamuno, Miguel ( 2005) Vida de D.Quixote e Sancho, Lisboa: Assírio e Alvim.

Watt, Ian (1996), Myths of modern individualism, Faust, Don Quichote, Dom Juan, Robinson Crusoe, Cambridge University Press.

Kundera, M. (1986) L’art du roman, Paris. Galllimard.

                     (1993) Les testaments Trahis , Paris: Gallimard ( folio).

                      ( 2005), Le rideau, Paris: Gallimard.